Ιούνης του 1946: Στήνεται το Έκτακτο Στρατοδικείο Τρικάλων-Καρδίτσας για το χτύπημα του λαϊκού κινήματος

20 Ιούνη 1946 δημοσιεύεται στο φύλλο 198 της Εφημερίδας της Κυβέρνησης το βασιλικό διάταγμα «Περί συστάσεως εκτάκτων τοπικών Στρατοδικείων» με το οποίο στήνονται τα πρώτα 11 έκτακτα τοπικά στρατοδικεία μεταξύ των οποίων και το Έκτακτο Στρατοδικείο της Λάρισας με εδαφική περιφέρεια τους Νομούς Λάρισας, Μαγνησίας, Τρικάλων και Καρδίτσας. Εκτός από τα παραπάνω 11 στρατοδικεία, με άλλα βασιλικά διατάγματα στήθηκαν δεκάδες ακόμα τοπικά έκτακτα στρατοδικεία σε όλους σχεδόν τους νομούς της χώρας.

Τα έκτακτα στρατοδικεία ήταν ένα από τα μέτρα που πάρθηκαν για το τσάκισμα του ΚΚΕ και του ΕΑΜικού λαϊκοδημοκρατικού κινήματος. Στήθηκαν με βάση το διαβόητο Γ’ Ψήφισμα το οποίο πέρασε από τη Βουλή η κυβέρνηση Κ. Τσαλδάρη στις 18 Ιούνη του 1946. Η αντιδραστική κυβέρνηση Κ. Τσαλδάρη είχε σχηματιστεί μετά τις βουλευτικές εκλογές της 31-3-1946, εκλογές βίας και νοθείας στις οποίες ΚΚΕ και ΕΑΜ είχαν τη γραμμή «Αποχή-Δημοκρατία-Ανεξαρτησία» και στις οποίες ψήφισε μόνο το 50% των εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους (1.106.510 από 2.211.791 εγγεγραμμένους) το δε Γ’ Ψήφισμα πέρασε στη Βουλή μόνο με 134 ψήφους υπέρ, δηλαδή ούτε με το σύνολο των 156 βουλευτών του

κυβερνώντος Λαϊκού Κόμματος ή των 206 βουλευτών του συνασπισμού Ηνωμένη Παράταξις Εθνικοφρόνων όπου συμμετείχε το Λαϊκό Κόμμα.

Το Γ’ Ψήφισμα νομιμοποίησε το καθεστώς βίας και τρομοκρατίας σε βάρος του λαϊκού κινήματος και αποτέλεσε τη βάση όλης της εμφυλιακής και μετεμφυλιακής αντικομμουνιστικής νομοθεσίας, θέτοντας ουσιαστικά εκτός νόμου το ΚΚΕ και τα μέλη του, αλλά και κάθε δημοκρατικό πολίτη που θεωρούνταν πως είχε σχέση μαζί του. Απαγορεύτηκαν οι απεργίες, καταργήθηκε το οικογενειακό άσυλο, καθαιρέθηκαν οι νόμιμα εκλεγμένες διοικήσεις σε εργατικά συνδικάτα και αγροτικούς συνεταιρισμούς, επιβλήθηκε καθεστώς λογοκρισίας στον Τύπο, τα τακτικά δικαστήρια αντικαταστάθηκαν από έκτακτα στρατοδικεία (που οι αποφάσεις τους ήταν τελεσίδικες και έπρεπε να εκτελούνται σε 3 ημέρες από την έκδοσή τους) και προβλέπονταν ποινή θανάτου για μια σειρά πράξεις, οι οποίες, βαφτίζονταν  προσπάθεια για απόσπαση μέρους της επικράτειας...

Από το βιβλίο-μελέτη του Νίκου Στ. Μιχιώτη «Τα έκτακτα στρατοδικεία της περιόδου 1946-1960» (Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 2007, σ.205-208) διαβάζουμε:

«(...) Στη περιοχή Τρικάλων-Καρδίτσας είχαμε 2 Έκτακτα Στρατοδικεία, το τμήμα Α’ και το τμήμα Β’.

Σύμφωνα με τα βιβλία αποφάσεών τους το Α’ άρχισε να λειτουργεί στις 23/5/1949 ότε και επέβαλε την ποινή του ΘΑΝΑΤΟΥ σ’ έναν τυροκόμο, ένα ράφτη από τη Φυλαχτή και το Μαστρογιάννη.

Την ίδια μέρα επέβαλε ποινή ισοβίων σε άλλους δύο και βαριά φυλάκιση σε έναν καφεπώλη, έναν τσοπάνη και έναν εργάτη. (...)

Ενδεικτικά αναφέρω ορισμένους τόπους και επαγγέλματα:

Από το χωριό Ραχούλα στις 25/10/47 παραπέμφθηκαν να δικαστούν 27. Οι ποινές: 5 ΙΣΟΒΙΑ, 2 σε ΘΑΝΑΤΟ, 6 σε φυλάκιση 5-20 χρόνια.

Στις 12/12/47 στο ίδιο χωριό παραπέμφθηκαν άλλοι 39, καταδικάστηκα σε ΙΣΟΒΙΑ 3, σε φυλάκιση 5-15 χρόνια 15 και 2 σε 1-5 χρόνια.

Στις 12/6/47 καταδικάστηκε ένας γιατρός εις ΘΑΝΑΤΟΝ [Σ.Σ.: Πρόκειται για τον γιατρό ΔΗΜΟΣΘΕΝΗ ΓΡΙΒΑ (δες ΕΔΩ, ΕΔΩ και ΕΔΩ)]

Στις 20/6/47 καταδικάστηκε ένας ιερέας εις ΙΣΟΒΙΑ.

Στις 20/6/47 καταδικάστηκε ένας δημοδιδάσκαλος εις ΙΣΟΒΙΑ.

Στις 11/7/47 καταδικάστηκε ένας μαθητής εις ΙΣΟΒΙΑ.

Στις 17/7/47 καταδικάστηκε ένας ιατρός εις ΙΣΟΒΙΑ.

Στις 5/8/47 ένας ιερέας ΑΘΩΟΣ.

Στις 26/9/47 14 από το Καλλιφώνι καταδικάστηκαν σε βαριές ποινές 14 (...)»

(Σ.Σ.: Ο συγγραφέας δεν αναφέρει ονόματα διότι η πρόσβαση στα αρχεία των Στρατοδικείων του παραχωρήθηκε με τον όρο τήρησης της ανωνυμίας)

Από τις πιο σημαντικές ήταν η δίκη του Εργατικού Κέντρου Καρδίτσας (ΕΔΩ) και η δίκη της Αυτοάμυνας Καρδίτσας (ΕΔΩ)

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο Ν. Μιχιώτης στο βιβλίο του (σ.235-239) στη 4ετία 1947-1950 το Έκτακτο Στρατοδικείο Τρικάλων-Καρδίτσας εξέδωσε 97 καταδίκες σε θάνατο, 166 σε ισόβια, 241 σε φυλάκιση 10-20 χρόνια και 266 σε φυλάκιση 1-10 χρόνια (ΠΙΝΑΚΑΣ I).

Αξίζει να σημειωθεί οτι πέρα από τις παραπάνω καταδίκες υπάρχουν δεκάδες άλλοι Καρδιτσιώτες που πέρασαν από έκτακτα στρατοδικεία άλλων περιοχών όπως οι συλληφθέντες στη Νιάλα (ΕΔΩ)  

Με το στήσιμο των τοπικών Έκτακτων Στρατοδικείων θεσμοθετείται η βία και καταστολή σε βάρος του λαϊκού κινήματος. Χιλιάδες αγωνιστές του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ παραπέμφθηκαν, δικάστηκαν και καταδικάστηκαν για υποτιθέμενα «εγκλήματα» που διέπραξαν κατά το διάστημα 1941-1945. Εκτός από την βία των «εθνικοφρόνων» παρακρατικών συμμοριών της δεξιάς με τις δολοφονίες, τους ξυλοδαρμούς, τις εισβολές στα σπίτια, τις καταστροφές τυπογραφείων ΕΑΜικών εφημερίδων, τους βιασμούς γυναικών κλπ αξιοποιείται πλέον και η θεσμική και δικαστική βία για το χτύπημα του λαϊκού κινήματος ώστε να επιβληθεί η εξουσία της ντόπιας άρχουσας τάξης και των αγγλοαμερικάνων επικυρίαρχων ιμπεριαλιστών. 

Σ.Κ.